Όταν οι κρότοι και τα μπουμπουνητά προκαλούν πανικό στο σκύλο μας

Από τον εκπαιδευτή Θοδωρή Τριάντη

Ένα πρόβλημα που εντείνεται το Πάσχα και την πρωτοχρονιά λόγω των βεγγαλικών, αλλά εκδηλώνεται όλο το χρόνο, είναι ο ανεξέλεγκτος φόβος ενός σκύλου στο άκουσμα δυνατών και αναπάντεχων θορύβων, όπως οι βροντές, τα χτυπήματα του σφυριού κ.λπ. Αν δεν προσέξουμε, μπορεί να εξελιχθεί σε μόνιμη φοβία.

shutterstock_90939095 www

Οι αντιδράσεις του κροτοφοβικού σκύλου

Είναι οι ίδιες αντιδράσεις όπως στις περισσότερες φοβίες, αφού ουσιαστικά πρόκειται για σκύλους σε κατάσταση πανικού. Ορθάνοιχτα μάτια, ουρά στα σκέλια, αυτιά τραβηγμένα προς τα πίσω, μερικές φορές τρέμουν, τρέχουν να κρυφτούν, με αποτέλεσμα να πετάγονται στους δρόμους, ακόμη και να πηδούν από τα μπαλκόνια ή να προσπαθούν να φύγουν από την αυλή για να γλιτώσουν. Προσπαθούν να πηδήξουν επάνω μας για προστασία ή κρύβονται κάτω από έπιπλα. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, εκδηλώνουν και επιθετικότητα, αν προσπαθήσουμε να τους βγάλουμε από το κρησφύγετό τους. Αν κάποιος δεν έχει τη γνώση, δεν μπορεί να καταλάβει τον τρόπο με τον οποίο ο κροτοφοβικός σκύλος δημιουργεί συνειρμούς από κάποια ερεθίσματα και εκδηλώνει τη φοβία. Αυτό, μερικές φορές, μπορεί να αποτελέσει την αρχή στο να γίνει φοβικός και στη γενική συμπεριφορά του.

Η κροτοφοβία συχνά γίνεται η αιτία για να μειωθεί η απόδοση σκύλων εργασίας σε βαθμό που, αν δεν το ξεπεράσουν, να μην μπορούν να ξαναδουλέψουν (φύλακες, κυνηγόσκυλα, διασώστες, οδηγοί τυφλών, βοηθοί κ.ά.).

 

Οι λόγοι που έγινε κροτοφοβικός

Αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους μπορεί ένας σκύλος να γίνει κροτοφοβικός, μπορούμε να καταλάβουμε τι πρέπει να κάνουμε ως πρόληψη, για να αποφύγουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα. Ας ξεκαθαρίσουμε ότι μιλάμε για έναν δυνατό και περιορισμένης διάρκειας ήχο (όπως η βροντή) και όχι για θόρυβο (όπως η μηχανή του γκαζόν).

1. ΚΟΥΤΑΒΙΑ

  • Λάθος κοινωνικοποίηση. Ο σκύλος ως κουτάβι κοινωνικοποιήθηκε από ελάχιστα έως καθόλου. Ή ίσως φτάσατε στο άλλο άκρο, εκθέτοντας υπερβολικά το κουτάβι σε ερεθίσματα τα οποία δεν ήταν έτοιμο ηλικιακά να δεχτεί, ειδικά αν ήταν άτολμος και επιφυλακτικός χαρακτήρας.
  • Πρόωρη απομάκρυνση του κουταβιού από τη μητέρα και την αγέλη με τα αδελφάκια του.

2. ΝΕΑΡΟΙ – ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΚΥΛΟΙ

  • ∆υνατό σοκ που μπορεί να προκλήθηκε από πυροβολισμό (κυρίως από κυνηγούς οι οποίοι βιάζονται να ρίξουν το σκύλο στη δουλειά), κροτίδες και βεγγαλικά, τρακάρισμα με αυτοκίνητο, βία πάνω στο σκύλο, τραυματισμό, μακροχρόνια ασθένεια, δυνατό κρότο από κλείσιμο πόρτας ή από κάποιο αντικείμενο που έπεσε κ.λπ. Κακές συνθήκες μεταφοράς (αεροπλάνο, αυτοκίνητο).
  • Κεραυνοί και βροντές. Σε αυτή την περίπτωση, πολλές φορές ξεκινάει από την εκδήλωση μιας απλής ανησυχίας και εξελίσσεται σε μεγάλο πρόβλημα. Ο σκύλος δημιουργεί συνειρμούς και, μόλις μυρίσει ότι έρχεται βροχή, εκδηλώνει την κροτοφοβία – αργότερα και υδροφοβία.
    Για να κατανοήσετε πώς λειτουργεί ο μηχανισμός, σας αναφέρω την πρόσφατη περίπτωση μαθητή μου στην Ανδρο· ο ιδιοκτήτης πίστευε ότι ο σκύλος του εκδήλωνε κροτοφοβία όταν έπεφταν κεραυνοί ή κοβόταν το ρεύμα. Ο σκύλος του είχε συνδυάσει τη βροχή με τους κεραυνούς εξαιτίας των οποίων έπεφτε η τάση του ρεύματος και το UPS (η συσκευή που προστατεύει τον ηλεκτρονικό υπολογιστή) άρχιζε να ειδοποιεί κάνοντας μπιπ-μπιπ. Οταν, για οποιονδήποτε λόγο, κοβόταν το ρεύμα, ο σκύλος άκουγε το μπιπ-μπιπ και περίμενε τον κεραυνό. Αργότερα θα μπορούσε να εκδηλώσει φοβία ακόμη και με ένα ξυπνητήρι που είχε παρόμοιο ήχο. Αντίστοιχα, αν συνδυάσει τις λάμψεις από τις αστραπές, μπορεί αργότερα να τρομάζει με τα φλας των φωτογραφικών μηχανών.

3. ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

Υπάρχουν κουτάβια που γεννιούνται κροτοφοβικά, άλλοτε με δυνατότητα διόρθωσης και άλλοτε όχι. Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση να είναι η μητέρα κροτοφοβική και να έχει περάσει τη φοβία μέσα από τη συμπεριφορά της και την καθημερινή σχέση με τα κουτάβια.

Μπορούμε να τεστάρουμε κουτάβια άνω των 8 εβδομάδων χτυπώντας παλαμάκια, σιγά-σιγά στην αρχή και πιο δυνατά αργότερα. Επειτα από λίγη ώρα κάνουμε πάλι λίγη φασαρία, χτυπώντας ελαφρά ένα μεταλλικό αντικείμενο με ένα κουτάλι. Αν δείτε το κουτάβι να κρύβεται πανικόβλητο και να τρέχει μακριά, μάλλον έχει πρόβλημα. Την πρώτη φορά το τεστ πρέπει να γίνεται στο χώρο όπου ζει το κουτάβι και, αν είναι δυνατόν, να βρίσκονται και τα αδερφάκια του κοντά, ώστε να υπάρχει μέτρο σύγκρισης και να διαμορφώσουμε καλύτερη άποψη. Επαναλαμβάνουμε το τεστ 15 ημέρες αργότερα. Αν το πρώτο τεστ έγινε σε κλειστό χώρο, το δεύτερο πρέπει να γίνει σε ανοιχτό. Αν όλα τα κουτάβια αντιδρούν με φόβο, είναι πολύ πιθανόν να ζουν σε πολύ περιορισμένο χώρο και να τρομάζουν με το οτιδήποτε. Τότε η λύση είναι η καλή κοινωνικοποίηση.

Στις εκθέσεις μορφολογίας γίνεται τεστ κροτοφοβίας στις φυλές εργασίας (φύλακες, κυνηγόσκυλα), ώστε να μην αναπαράγεται το πρόβλημα από τους εκτροφείς. Στην περίπτωση της κληρονομικότητας, η δυνατότητα βελτίωσης εξαρτάται από το βαθμό της φοβίας· αν η φοβία είναι μεγάλη, μπορεί να μην υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης.



toy_colt_pistol

Άσκηση κατά της κροτοφοβίας

Εφαρμόζοντας αυτήν τη μέθοδο, προλαβαίνετε την εμφάνιση της κροτοφοβίας.

  • Πάρτε ένα παιδικό πιστολάκι με καψούλια. Κρατήστε το σκύλο σας με το λουρί του και βάλτε κάποιον να «πυροβολήσει» δυο-τρεις φορές σε μια απόσταση έξι – επτά μέτρων. Προτιμήστε ανοιχτό χώρο, για να χάνεται κάπως ο ήχος, και φροντίστε ο σκύλος να βλέπει αυτόν που πυροβολεί, ώστε να γνωρίζει την πηγή του κρότου.
  • Αμέσως μετά πρέπει να ακολουθήσει κάτι ευχάριστο για το σκύλο, λίγα χάδια, λίγο παιχνίδι, μια μικρή βόλτα, ή όλη αυτή η διαδικασία να προηγείται του φαγητού του. Αυτό πρέπει να επαναλαμβάνεται καθημερινά.
  • Έπειτα από τέσσερις, πέντε ημέρες, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία πυροβολώντας πιο κοντά στο σκύλο. Σκοπός μας είναι να πυροβολούμε τελικά δίπλα στο σκύλο μας και αυτός να χαίρεται, γιατί θα ακολουθήσει κάτι ευχάριστο.
  • Αντί για πιστολάκι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μπαλόνια που σκάνε ή κατσαρόλες ή το συνδυασμό όλων αυτών.
  • Αν δεν έχετε κάποιον να σας βοηθήσει, πυροβολήστε οι ίδιοι, αρκεί να έχετε δέσει κάπου σταθερά το σκύλο σας, να μην είναι η πρώτη φορά που τον δένετε, ο χώρος να του είναι γνώριμος και να μην είναι κοντά το σπιτάκι του, έτσι ώστε να του δοθεί η ευκαιρία να κρυφτεί.
  • Για κουτάβια, αν είστε μόνος, χρησιμοποιήστε κλουβί (crate) και όχι δέσιμο.

 

Χρήσιμες συμβουλές

Επιλογή: Συμβουλευτείτε έναν εκπαιδευτή έμπειρο σε θέματα συμπεριφοράς ακόμα και για την επιλογή ενός κουταβιού.

Κουτάβι: Κοινωνικοποιήστε το και εντάξτε το στην καθημερινότητα χωρίς υπερβολές! Να θυμάστε ότι κάθε κουτάβι αντιδρά διαφορετικά στα ερεθίσματα ανάλογα με το χαρακτήρα και τη φυλή.
Την ώρα του κρότου μη χαϊδεύετε το σκύλο σας και μην τον παίρνετε αγκαλιά όσο τρέμει, ούτε να χωθείτε μαζί του και να κρυφτείτε κάτω από τις κουβέρτες, γιατί έτσι ουσιαστικά επιβραβεύετε το φόβο του.

Μόνος στο σπίτι: Πλησιάζει η Ανάσταση και τα βεγγαλικά έχουν την τιμητική τους. Αν αφήσετε το σκύλο σας το βράδυ μόνο του στο σπίτι, προετοιμάστε την κατάσταση, ιδιαίτερα αν είναι νεαρός σκύλος, αν το σπίτι σας είναι ψηλά ή αν έχετε κοντά σας εκκλησία. Βάλτε τον μέσα στο σπίτι (ακόμα κι αν μένει έξω), αφήστε να παίζει μουσική ή ανοιχτή την τηλεόραση, για να καλύψει τους κρότους, αφήστε το φως αναμμένο και κλείστε τα παντζούρια, για να μην τρομάξει με τις λάμψεις.

Εναλλακτικές λύσεις με βότανα ή ηρεμιστικά χάπια δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις βοηθούν. Πριν κάνετε οτιδήποτε, συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας.

shutterstock_114154510 www



11 Σχόλια

  1. Ελενη says:

    H σκυλίτσα μου ήταν μία χαρά ως τα 5.ήταν ελύθερη στον κήπο του σπιτιού.Δεν είχε δημιουργηθεί κάποια φοβία εως τότε.
    Μια Κυριακη του Πάσχα την αφήσαμε στην πίσω αυλή του σπιτιού προληπτικά ετσι ωστε να μην ενοχληθεί απο το οτιδήποτε, αν και όπως σας είπα δεν είχε δείξει ποτέ πως την ερέθιζαν κρότοι κτλ και φύγαμε.
    Κάποια παιδιά απο την γειτονιά ήθελαν να πειράξουν τον σκυλάκο της διπλανής οικίας και πετούσαν δυναμιτάκια απο την πολυκατοικία τους στην αυλή οπου ζούσε ο συγκεκριμένος σκυλακος.
    Γυρίσαμε και βρήκαμε την σκυλίτσα μας σε πανικό.Δεν μπορούσε να αναπνεύσει και έτρεμε.Δεν μπορούσε να εστιάσει καπου το βλέμμα.Νομιζαμε πως είχε φάει κάτι.Πήραμε την κτηνιατρο τηλεφωνο στο προσωπικο της αριθμό και αμς είπε πως κατα πάσα πιθανοτητα έχει πάθει σόκ απο τις κροτίδες που επεφταν σε ολη την πολη.
    Ο σκύλος απο την ταραχή του είχε ρίξει ολο του το νερο κάτω και δεν ξέρω πόσες ωρες ηταν χωρις νερό παντως ηπιε πολύ νερό ωστε να συνέλθει.Της έβρεξα λιγο το πρόσωπο και με μ ια λιχουδια καταφερα να την ηρεμήσω.Την επομενη ημερα οι γειτονισσα μας είπε αυτο που εκαναν τα παιδια της γειτονιας στα σκυλακια μας και πως ακουσε και ειδε την σκυλίτσα μου να γρατζουνάει με μανία της μπαλκονόπορτα του δωματίου μου αλλα και την πόρτα της αποθήκης μας.Προσπαθησε να περασει στην αυλή μας απο τον μαντροτοιχο ωστε να την ηρεμησει αλλα δεν ηξερε πως θα αντιδρουσε ο σκυλος μου.
    Εδω και 5 χρονια (τωρα η σκυλιτσα μου ειναι 10 ετων) εχω δοκιμασει οτι μου εχει πει η κτηνιατρος.Αλλα δεν επιασε τιποτα,με αποτελεσμα να εχει γινει πλεον μονιμη η φοβια.Στην μεγαλη κακοκαιρια τελη του χρονου(2014) και αρχες του νεου ετους (2015) η σκυλιτσα μου εφυγε ακουγοντας μια βροντη.Δεν ειχαμε δεσει καλα το λουρακι της βολτας ακουσε την βροντη και εφυγε.Την βρηκα μετα απο 5 ημερες κατατρομαγμενη.Ειχε μεσολαβήσει και η Πρωτοχρονια και οι εκατονταδες βροντές….οποτε τωρα ειναι πιο τρομαγμενη απο πριν, σε σχεση με τους κροτους. Δεν ξερω τι αλλο να κανω!Ειναι φορες που την περνω αγκαλια και πραγματικα απο το τρεμουλο και την ταχυπαλμια της,εχω παθει κριση πανικου.Μου το μεταδιδει πολυ εντονα!Τοση τρομαρα η καημενη μου.Την ενοχλει πια ακομα και ο ηχος απο τον καδο σκουπιδιων οταν καποιος τον ανοιγει και τον κλεινει.Διπλα στο σπιτι ειναι ενα σχολειο και γαυγιζει και τρεμει ακομα και οταν ακουσει την μπαλα του μπασκετ να χτυπαει κατω με δυναμη.Μηπως υπαρχει καποια τεχνικη που δεν την εχω δοκιμασει εστω και τωρα……;γτ εχω αρχισει και πιστευω πως απο αυτο θα φυγει απο την ζωη, στο τελος.

  2. Καλησπέρα, η σκυλίτσα μου είναι κροτοφοβική. Είναι τριών και είναι κανίς γκριφόν. Εχει κοινωνικοποιηθεί , συζεί με 4 άτομα και γατούλη. Από μικρή φοβόταν τον θόρυβο της κατσαρόλας, αλλά από δύο ετών αρχισε να φοβάται τις βροντές και τα βεγγαλικά(ανάσταση). Πλέον όταν ακούει αστραπές τρέμει σε σημείο να έχει σχεδόν σπασμούς. Ερχεται κοντά μας, την κρατάμε αγκαλιά σχεδόν μέχρι να πάψει να βρέχει και ύστερα για κάποιες μέρες κρυβεται κάτω από έπιπλα. (αυτό δεν εππηρεάζει την συμπεριφορά της στην βόλτα.) Παρατήρησα ότι οι φοβίες της μεγάλωσαν ύστερα από την επίθεση ενός βίαιου σκύλου που την δάγκωσε(περυσι τα χριστούγεννα) . Δεν είναι επιθετική. Φοβάται επίσης ποδήλατα και σκέιτ. Πως μπορω να αντιμετωπίσω την κροτοφοβία της χωρίς εκπαιδευτή, καθώς δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα?

    • Θα μεταφέρουμε το ερώτημα στη Marilyn. Λίγη υπομονή Σόφη!

      • Εννοείται. Ευχαριστώ για τον χρόνο σας

  3. vasilis larisa says:

    Ή Ήρα είναι το μπόξερ μου, και είναι 5 μηνών. Μέχρι χθες δεν είχα κανένα σημάδι φόβου από θορύβους κλπ. Σήμερα όμως, σε πάρκο καθώς έπαιζε με τα άλλα σκυλιά, ακούστηκαν ξαφνικά κρότοι από βεγγαλικά και έφυγε “σφεντόνα” για το σπίτι μου. Δεν το έχει ξανακάνει αυτό. Κινδύνεψε αφού πέρασε από δρόμο διπλής κυκλοφορίας. Ευτυχώς όμως έφτασε σώα και την βρήκα έξω από την καγκελόπορτα του σπιτιού μου.
    Σκέφτομαι να μην την ξαναφήσω ελεύθερη στο πάρκο… (η πρώτη μου αντίδραση).
    Εκπαιδευτής θα μπορούσε να διορθώσει την συμπεριφορά ή είναι αργά?
    Να σημειώσω ότι είναι καλά κοινωνικοποιημένη….

  4. ΘΑΛΕΙΑ ΤΣΟΥΚΑΤΟΥ says:

    Επισης δεν δεχεται να τον χαιδεψει κανεις αλλος εκτος απο εμενα.Οταν ειμαστε σε πολυ κοσμο θελει να ειναι αγκαλια μου κι ακουμπαει το κεφαλακι του στον ωμο μου.Μπορει να ζηταει φαγητο απο την οικογενεια αλλα κανεις δεν τολμαει να απλωσει χερι γιατι θα τον δαγκωσει.Στον δρομο γαυγιζει σε αλλα σκυλια ιδιως μεγαλα,γιατι εκει που ηταν τον ειχαν δαγκωσει και το κορμακι του οταν τον κουρεψα μολις τον πηρα ειχε τρυπες επουλωμενες μεν απο δαγκωματιες.Και τον ειχε χτυπησει αυτοκινητο.Ειχε μια μελανια σαν πιατο παστας(ας πουμε)στην μια πλευρα του.Μοιαζει να ειναι μπιζον-φριζε!!Οταν καταλαβαινει οτι θα φυγω απο το σπιτι χωρις να τον παρω μαζι μου γιατι πρεπει να παω σε γιατρο(μονο τοτε τον αφηνω) τρεμει το μωρο μου κι εγω στεναχωριεμαι πολυ.Ειναι η χαρα της ζωης μου και της ψυχης μου.Συμβουλεψτε με σας παρακαλω πολυ γιατι χρηματα για εκπαιδευτη δεν διαθετω.
    Και παλι πολλα ευχαριστω
    Θαλεια και Λουκουμακι

    • Θάλεια δεν μας λες πόσο καιρό το έχεις το Λουκουμάκι καθώς και αν σε αυτό το διάστημα που μένει μαζί σου είδες κάποια βελτίωση. Εν γένει όλα τα ζώα παρουσιάζουν βελτίωση στην κοινωνικότητα. Στην κροτοφοβία λιγότερο, η προσπάθειά σου θα είναι να μην ταλαιπωρείται το ζώο. Για να συμπαθήσει περισσότερο τους άλλους δες όσα συμβουλεύει η Marilyn στην περίπτωση του Μ.Αφ. Για να σου απαντήσουμε πιο συγκεκριμένα στο δικό σου πρόβλημα, περιμένουμε να μας πεις πόσο καιρό ζει το Λουκουμάκι μαζί σου καθώς και αν είναι στειρωμένπς. Δοκίμασε και την τεχνική που προτείνει η Marilyn και πες μας αν ο σκύλος παρουσιάζει κάποια πρόοδο.

  5. ΘΑΛΕΙΑ ΤΣΟΥΚΑΤΟΥ says:

    Το σκυλακι μου ηταν αδεσποτο και ειναι 8 ετων και πιστευω οτι ειναι κροτοφοβικος.Γαβγιζει και στις βροντες της βροχης.Μπορω να κανω κατι τωρα??
    ευχαριστω πολυ
    Θαλεια